Metoda izbora kod dijagnostike prisustva Helicobacter pylori

25 mar Metoda izbora kod dijagnostike prisustva Helicobacter pylori

Zašto se dešava da pacijent koji ima neki od simptoma infekcije sa Helicobacter pylori nakon testiranja na dva dostupna načina dobije različite rezultate?

Naime, postoje dva pouzdana načina dokazivanja infekcije sa Helicobacter pylori:

1. Urea izdisajni test,
2. Helicobacter pylori Ag iz stolice.

I jedna i druga metoda određivanja su dosta korištene i specifične,osjetljive metode ali je bitno naglasiti razlike između njih.

Antigen u stolici otkriva dijelove bakterije ili cijele mrtve bakterije koje se izlučuju stolicom. Rezultat zavisi od količine bakterija koje se ljušte iz sluznice želudca, od konzistencije stolice kao i od transporta i čuvanja uzorka. Ako je bakterija prisutna u manjem broju ili se slabije izlučuje, test može biti lažno negativan.

Urea izdisajni test (UBT) mjeri funkcionalnu aktivnost bakterije a ne njene ostatke.Neposredno prije testiranja pacijent popije rastvor uree i manitola. Manitol služi da uspori pražnjenje želudca i omogući bolji kontakt rastvora sa sluznicom želudca. Dok urea sadrži stabilni izotop ugljenika.Ako u želudcu postoji Helicobacter pylori, ona proizvodi enzim ureazu. Ureaza katalizira razgradnju ureee na amonijak i ugljen dioksid.

CO(NH₂)₂ +H₂O →NH₃ + CO₂

Nastali CO₂ nosi obilježeni izotop, apsorbuje se u krv, krv ga prenosi u pluća, pacijent ga izdahne.Pacijent diše sa cjevčicom u ustima, aparat mjeri količinu izdahnutog obilježenog CO₂, te se izračunava tkz.delta vrijednost.Ako je ona niska →nema bakterije, ako je visoka → prisutna je H.pylori (ureaza razložila ureu).

Nastali amonijak veže vodikove jone iz želudčane kiseline i pretvara se u amonijum jon.

NH₃ + H⁺ → NH₄ (amonijum jon)

Amonijum jon djelimično ostaje u želudcu a djelimično se absorbuje kroz sluznicu u krvotok, dospijeva u jetru, organizam ga brzo detoksikuje i pretvara u ureu (preko ciklusa uree).Novonastala urea se prenosu krvlju do bubrega a zatim izlučuje mokraćom.

Ovaj test je najpouzdaniji jer Helicobacter pylori je jedina bakterija u želudcu koja proizvodi velike količine ureaze,test je neinvazivan, visoke osjetljivosti i specifičnosti (>90%), brz i jednostavan. Takođe je odličan za provjeru eradikacije nakon terapije.

Najčešći razlog neslaganja rezultata je taj što infekcija može biti „tačkasta“, ili pak „dominantna u određenim dijelovima želudca“. Pa se dijelovi mrtvih bakterija, tj.antigeni, ne nađu u uzetom uzorku. Dakle, antigen test zavisi od izlučivanja bakterija dok UBT detektuje aktivnost cijelog želudca.UBT ima veću osjetljivost i specifičnost od antigenskog testa iz stolice,otkriva aktivnu infekciju, ne zavisi od kvaliteta stolice, pouzdaniji je kod blagih „tačkastih“infekcija.

Klinička praksa kaže, kada postoji neslaganje, Pozitivan urea izdisajni test se smatra pouzdanijim pokazateljem aktivne infekcije.

Helicobacter pylori antigen test u stolici je dobar izbor ako:

• Urea izdisajni test nije dostupan,
• Pacijent je dijete,
• Ako je potrebna jeftinija dijagnostika.

Ali, osjetljivost je manja, rezultat zavisi od uzorka pa su i češći lažno negativni rezultati.

Kako Helicobacter pylori dovodi do oštećenja želudčane sluznice?

Ako se u sluznici želudca nalazi Helicobacter pylori u znatnoj mjeri, njena uraza razgrađuje ureu do amonijaka i ugljen dioksida. Upravo je amonijak taj koji dovodi do:

• promjene pH vrijednosti (iz kiselog u bazno),
• remeti prirodnu kiselu barijeru želudca (amonijak je jaka baza),
• razređuje sluz i time smanjuje njenu zaštitnu ulogu,
• slabi zaštitni sloj želudca.
• omogućava kiselini i enzimima da lakše oštete tkivo,
• nagriza površinske ćelije sluznice,
• remeti rad enzima,
• dovodi do oštećenja (pucanja) ćelija,
• privlači upalne ćelije,
• izaziva upalu,
• Pomaže bakteriji da opstane dok istovremeno šteti želudcu.
• Sve to vodi direktnom, hemiskom oštećenju tkiva jer su ćelije sluznice prilagođene kiseloj sredini a ne jakim bazama.
• Razvija se upala, otok i crvenilo sluznice, što u neliječenim ili na vrijeme ne prepoznatim slučajevima vodi u hronični gastritis, stvaranje ranica (erozija), čireva i naravno, povećava se rizik od malignih bolesti želudca.